Sitemizde 15 kategori'de 745 adet yazı yazılmış ve 226 yorum bulunmaktadır.

Şub 022017
 

Regius, Operatif Masonluk döneminden kalma eski el yazmalarının en önemlilerinden biridir. Bu el yazması, 64 sayfalık bir kitapçıktır. 1838 yılında J.O. Halliwell-Phillips tarafından bulunmuş olduğu için, bazı masonik kaynaklarda Halliwell-Phillips El Yazmaları adıyla da anılır. 794 dizelik bir şiir şeklinde kaleme alınmıştır. Özgün yazımının 1390 yılı dolaylarında olduğu sanılmakta, ancak yazarı bilinmemektedir.

Halliwell yazması, Regius şiiri olarak da bilinir. Bilinen ilk masonik belgedir. Anlatımına bakıldığında, Regius´un tarihteki en eski masonik el yazması olmadığı, daha eski belgeleri kaynakça olarak kullandığı anlaşılır. Ancak, bu konuda yapılmış herhangi bir açıklama yoktur.

Halliwell El Yazması, 64 manzum sayfadan oluşur. 1300’lü yılların sonunda yazıldığı düşünülmektedir. İngilizce’nin eski bir hali olan Chaucer dilinde yazılmıştır.

Şiir Öklid’ten ve onun geometrideki buluşlarından el alarak başlar ve geometri üzerine yayılır. Müteakiben, maneviyat ve davranış kavramları göz önüne alınarak on beş ana noktada gelişir. (hırsızlık yapma”, “rüşvet alma”, “ibadethanene düzenli git.” vb.)

Kapsamı bakımından Regius´un ilk altı sayfası, yaşadığı çağda Yedi Bilimin Üstadı olarak nitelenmiş ünlü geometri bilgini Öklit´in kurmuş olduğu bilimsel, töresel ve sosyal nitelikli bir kurumun çalışma şeklini ve ilkelerini anlatmaya ayrılmıştır. Burada Öklit, Masonluk sanatının öncüsü olarak nitelenmektedir. Bundan sonra operatif masonluğun tarihsel evrelerine değinilmeksizin dosdoğru İngiltere´ye gelinmektedir. Anlatıldığına göre, bu sanat İngiltere´ye Kral Athelstan zamanında gelmiş ve ilk yasalarını da burada oluşturmuştur.

Yazma, İngiliz Kraliyet Kütüphanesi’ne bağışlanıncaya kadar önemli şahsiyetlerin kütüphanelerinde el değiştirerek saklandı. 1757’de kral II. George tarafından British Museum kütüphanesine bağışlandı.

Bu süre boyunca yazma genel olarak mânevî görevleri anlatan bir şiir olarak tanımlandı. James Halliwell tarafından 1840’ta Hür masonluk üzerine yazılan makaleye kadar masonlukla ilişkisi anlaşılamadı.

Masonluğun tarihinden alıntılar üzerinde de duran Regius’ta, özellikle Babil Kulesi ve Roma İmparatorluğu dönemindeki Dört Taçlılar ile ilgili efsane nitelikli öyküler özetlenir. Yeri Bağımsız Bilim´in her birinin yararı anlatılır. Masonlara tutum ve davranışlarıyla ilgili öğütler verilir ve dinsel yükümlülüklerini aksatmamaları gerektiğine özenle değinilir.

Yazma; hür masonluğun İngiltere’ye Kral Athelstan saltanatı döneminde getirildiğini ifade etmektedir.[2] Çağdaş Masonlukta Regius, kimi kuruluşlar için Masonluğun Eski Yükümlerini içermektedir ve bunlar günümüz için de geçerli sayılır. Kimi mason kuruluşları için ise bu kitap yalnızca tarihsel değeri olan bir belgedir.

Bu kitap keşfedildiğinde, sonradan yapılmış olduğu anlaşılan bir cildi olduğu görülmüş. Bu cildin her iki kapağına da İngiltere Krallığı’nın mührü ile birlikte “G.R. II.” yazısı ve “1757” tarihi işlenmiş. Yalnızca ön yüzüne ve tam ortaya “REGIUS” yazılmış. Bu da şundan ileri geliyor: O tarihteki İngiltere Kralı olan 2. George, Krallık Kitaplığı’nın bir bölümünü Britanya Müzesi’ne (British Museum) armağan etmiş. Anlaşılan o ki, bu kitap da o sırada ciltlenerek müzenin kitaplığına konmuş. Bunun nedeni de kitabın ciltlenişi sırasında adının olmadığı, neyle ilgili olduğunun da pek anlaşılamadığı, Krallık Kitaplığı’ndan gelme olduğu için ve kapsamındaki başlıkların Latince olması nedeniyle, cildinin üzerine bu başlığın yazıldığı biçiminde açıklanıyor.

Bu öyle eni konu bir kitap sayılmaz. 10×12.5 cm. boyutlarında, 32 yapraktan oluşan bir kitapçık. Yazıları genelde siyah, başlıkları ise kırmızı mürekkeple yazılmış. Birçok sayfasında, taç biçiminde bir amblem ve altında “B.M.” harflerinden oluşan bir kırmızı damga var; bunlar Britanya Müzesi Kitaplığı tarafından basılmış. (Kütüphanelerin uyguladığı bir yöntemdir bu; kitabın o kütüphanenin malı olduğunu göstermek için.)


Soru şu: «Bu kitapçık, Britanya Müzesi’ne armağan edilmeden önce nasıl oluyordu da İngiliz Krallık Kitaplığı’nda bulunuyordu?»

Buna kesin bir yanıt verilemiyor; sadece bir tahminde bulunulabiliyor. Örneğin şöyle bir açıklama var: “İnşaatçılık mesleği ve zanaatı ile çok yakından ilgilenmiş olan Kral 6. Henry, bu mesleğin yasalarını içeren bir kitap istemiş. Getirmişler. Sonra bunu Krallık Kitaplığı’nda bırakmış.

İyi de, bu durumda arada en azından yarım yüzyıllık bir zaman farkı var.

Buna da şöyle bir açıklama getiriliyor. “14. yüzyıl sonlarında bu kitapçık İngiltere kralına ya da saraydan bir başka kişiye armağan edilmiş, belki de istek üzerine doğrudan bir kopya olarak çıkarılmış, sonra da Krallık Kitaplığı’nda kalmış olabilir.

15. yüzyıl ortalarında 6. Henry’nin bu meslek ve sanata özel bir ilgi gösterdiği, başka belgelerde de yansıyor. Kim bilir, kralın bu ilgisi belki de söylendiği gibi değil de Krallık Kitaplığında eline geçirdiği bu kitapçıktan kaynaklanmıştı. 6. Henry’nin o dönemin birçok kralından farklı olarak okur-yazar, hayli bilgili ve kültürlü bir kişi olduğu, İngiltere’deki genel eğitim ve kültür düzeyinin gelişmesi için çaba gösterdiği diğer tarihsel belgelerde yazılıdır.

1697 yılında Oxford’da basılmış olan “Catalogous Manuscriptorum Angliae” (İngiliz El Yazmaları Kataloğu) ile 1734 yılında bir araştırma çalışması olarak yayınlanmış “Manuscripts of the Old Royal Library” (Eski Krallık Kitaplığı’nın El Yazmaları) adlı bibliyografyalarda, bu kitapçıktan da söz ediliyor. Bunların ikincisinde, bu kitapçığın artık yeni bir kurum olarak ortaya çıkmış bulunan Masonluk ile olası bağlantısına hiç değinilmeden, bunun hakkında “töresel yükümlülükler üzerine bir şiir” denmiş. Anlaşılan, o kişi ya ayrıntılı bir inceleme yapmamış ya da Orta Çağ İngilizcesini pek iyi anlayamaması nedeniyle böyle bir nitelemede bulunmuş. (Orta Çağ İngilizcesi ile sonraki İngilizce arasında çok fark vardır.  Bu, Osmanlıca ile günümüzdeki Türkçe arasındaki fark gibidir.)

Regius, 1838 yılında, Masonluk ile herhangi bir ilgisi olmayan James Orchard Halliwell-Phillips adlı kişi tarafından keşfedilmiş. Nitekim bu nedenle bazı masonik yazında, cildi üzerindeki başlığıyla değil de, “Halliwell-Phillips El Yazması” olarak da anılıyor. Hatta böyle anılmasının masonik yazın geleneklerine daha uygun düştüğü söyleniyor. Fakat birçok masonik araştırmacı da “Regius” adını benimseyerek kullanmış.

Bu kitabın yazarının olası kimliği üzerinde de epeyce durulmuş. Anlatım biçiminden, ne güçlü bir yazar ne de yetenekli bir şair olduğu kanısına varılmış. Çünkü yazımında hece vezni kullanılmış. Oysa bu vezin yalnızca halk ozanlarına özgü. Orta Çağdaki İngiliz şairler ise, belki “aruz vezni” ile benzeştirilebilecek fakat çok daha karmaşık bir vezin kullanırdı. Bu ise, hem çok iyi bir dil bilgisi hem yetenek gerektirirdi. Oysa Regius’u kaleme almış olan kişi belli ki dil bilgisi bakımından pek güçlü değil; yeteneğinin ise, bir “şair” olabilecek düzeyde gelişmemiş olduğu da anlaşılıyor. Büyük olasılıkla bir inşaatçı mason locasının papazı.

Gelelim Regius’un olası tarihine…

Hangi tarihte yazılmış olduğu da kesin değil; 1390 yılı dolaylarında yazılmış olduğu sanılıyor.

Ancak bu bağlamda önemli bir husus daha var: Ne yazık ki bu el yazması bir “özgün çalışma” da değil. Bir “kopya” olabileceği söyleniyor. Bu doğruysa, özgün çalışmanın tarihi bundan biraz daha önce olsa gerek. Hatta kopyalanmış olduğu özgün çalışmanın tümünü içermemekte de olabilir. Belki de bir kopyanın kopyası.

Pek hoşlanmasam bile, tarihçilerin benimsedikleri bir kurala değinmek istiyorum: Tarihsel bir bilgiye ilişkin özgün belge bulunamayınca, özgün belgenin bulunabilmiş en eski tarihli kopyası onun yerine geçer ve özgün belge olarak kabul edilir.

Kitabın içeriğine ingilizce olarak ulaşabilirsiniz: http://freemasonry.bcy.ca/texts/regius.html

Social Media Exchange Website - Likenation

Bunlara Baktınızmı?

Adnan DAN on FacebookAdnan DAN on PinterestAdnan DAN on TwitterAdnan DAN on Youtube
Adnan DAN
Aslında çokta özel biri değilim.. Biraz ukala olduğumu söylerler.. Bildiğimi anlayabilen insanlara sunmayı severim..

Sürekli sorgulama modundayım.. Neden dünyadayız, nereye gideceğiz, bu kadar basitmi yaşamak, vs. vs.. Cevaplarını bulamadığım onlarca sorum var..

Gerçekten dost bildiğim insanların sayısı bir elimin parmaklarının sayısını geçmez.. Onlarca insan arasında kendimi hep yanlız hissederim..

Ben insanım.. Adımı Adnan koymuşlar, soyadımsa zaten otomatik olarak eklenmiş DAN olarak.. Kuralları sevmem.. Ama uymak zorunda olduğumuda bilirim.. Sevmediğim öyle çok şey yapıyorumki, bu bana mutsuzluk veriyor çok zaman.. Birini sevmeyi, aşık olmayı, ona güvenmeyi çok istiyorum.. Olmayınca olmuyor, zorlamıyorum.. Hayat garip.. Ben o gariplik içinde yüzen biriyim işte..

  One Response to “Operatif Masonluk´ta En Eski El Yazmalarından Biri: Regius”

  1. çook eski bi,r el yazmasıdır reguis bizi bu konu hakkıında aydınlattığınız için teşkekür ederim.

Düşünceleriniz Bizim İçin Önemlidir