Sitemizde 15 kategori'de 772 adet yazı yazılmış ve 227 yorum bulunmaktadır.

Oca 172017
 

Henoteizm, din ve felsefede, Max Müller tarafından çıkarılmış, bir tanrıya bağlanırken diğer tanrıların varlığını da kabullenmeyi tanımlar. Yunanca heis theos, “bir tanrı“. Müller’e göre bu, “prensipte monoteizm, gerçekte (uygulamada) ise politeizm“dir.

Terimdeki varyasyonlar içlemci monoteizm ve monarşil politeizm, fenomenin farklı formlarını ayrıştırmak için ortaya atılmıştır. İlgili terimler ise monolatrizm ve katenoteizmdir ki bunlar genellikle henoteizmin alt tipleri olarak anlaşılmıştır.

Max Müller tarafından ortaya atılan ve bir tanrıya bağlanırken diğer tanrıların varlığını da kabullenmeyi tanımlayan inanç sistemidir. Bu inanç biçimi de çok tanrıcılık olarak bilinmektedir; fakat tek bir tanrı, diğer bütün tanrıların başında yer almaktadır. Müller’e göre bu inanç; prensipte monoteizm, gerçekte ise politeizmdir.

Henoteizm, tanrının varlığını kabul eder ama bu sisteme göre tek bir tanrı yoktur. Büyük, aşkın bir tanrı vardır, ona ibadet de edilmelidir ama ondan başka tanrılar da vardır.

Mekkelilerin Allah ile birlikte putlara tapmaları, onları aracılar kabul etmeleri, melekleri Allah’ın kızları saymaları buna örnek gösterilebilir. Ayrıca Yahudilerin de tek tanrı inancına varana kadar Yahova’yı en büyük tanrı olarak kabul edip, özel kabile tanrılarına da inandıkları belirtilir.

Tek tanrılı (monoteist) birçok din başlangıç aşamasında çok tanrılı (politeist) bir yapıya sahiptir. Tek tanrılığa geçiş ve bu tanrının formunun değişip daha az detaylı, daha gizemli ve insan formundan uzak bir hal alması çeşitli süreçler aracılığıyla gerçekleşir. Tanrılar aralarından bir tanrıyı seçip güçlerini ona verebilir, onu baş tanrı seçip kendileri de din içerisinde melek olarak hayatlarını sürdülebilir veya bu diğer tanrılar yenilip yok olabilir.


Henoteizm bu geçiş aşamasındaki ilginç bir sürecin ismi. Kısaca o dini yaşayan kavimlerin inandıkları birçok tanrı arasından tek bir tanesine tapması anlamına geliyor. Politeizm’deki gibi birçok tanrı vardır ve Monoteizm’deki gibi o dine inanan kavim tapmak için içlerinden yalnızca bir tanesini seçmiştir. İnanışlarına göre söz konusu tanrı onları seçmiş de olabilir. Dinin baş tanrısı da diğer tanrıların varlığını reddetmez.

Bu görüş Katenoteizm ve Monolatrizm olarak iki alt başlığa ayrılır. Monolatrizm’de inananlar yalnızca hizmet ettikleri tanrının kendilerini etkileyebileceğine inanır. Katenoteizm’de ise tanrı değiştirmek mümkündür, belli zaman dilimleri içerisinde farklı tanrılara inanılabilir.

Kimi henoteist dinlerde tanrı kavmini kayırır, onlar dışındaki her kavme lanet yağdırır. Her bölgenin, her kavmin ayrı bir tanrısı vardır. Diğer tanrıları da yok ederek o dindeki tek tanrı haline gelmeyi ister. Bu tanrı aynı zamanda en güçlü tanrı olduğunu da iddia edebilir. Kavmine diğer milletlerin tanrılara inanmamalarını, inanırlarsa onları cezalandıracaklarını söyler.

Yahudilik öncesinde henoteist bir dindir. Bu dinin kutsal kitapları sayılan Tevrat ve Zebur içerisindeki anlatımlarda bunu görmek mümkün. Tanrı diğer tanrıların varlığını reddetmiyor ve yalnızca İsrailoğullarına çalışıyor. Yalnızca onların istediğini yapıyor ve diğer tüm kavimleri ya helak ediyor, ya umrunda olmuyor. Bu kitaplar içerisinde İbraniler ve genel ataları dışındaki hiçbir kavmin bağımsız olarak bahsi dahi geçmez. Bu dinde Henoteizm’e iyi bir örnek olarak, Tanrı Yehova komşu kavimlerin tanrılarından olan Molek’e çocuk kurban edilmesini istemez.

Bu tanrı insan benzeri bir formdadır. Yeri gelince “Benim dışımda hiçbir ilaha tapmayın, çünkü ben kıskanç bir tanrıyım” der. Fazlasıyla antropomorfik, yani insani özellikler yüklenmiş bir tanrıdır. Museviliği takip eden tek tanrılı dinlerin mitolojilerinde de başlangıçta bu özellikleri görmek mümkün. Fakat insanoğlu kafasındaki kusursuz tanrı imajına gün geçtikçe daha fazla ekleme yapmış ve onu bugünkü haline getirmiştir.

Hinduizm de henoteist inancı içinde barındırır. Bu din içerisinde çok fazla tanrı vardır ve insanlar bu tanrılardan bir kısmına tapar. Milyonlarca tanrısı olan Hinduizm, aynı zamanda inanan sayısıyla da dünyadaki en popüler üçüncü dindir.

İlgili Video

Social Media Exchange Website - Likenation

Bunlara Baktınızmı?

Adnan DAN on FacebookAdnan DAN on PinterestAdnan DAN on TwitterAdnan DAN on Youtube
Adnan DAN
Aslında çokta özel biri değilim.. Biraz ukala olduğumu söylerler.. Bildiğimi anlayabilen insanlara sunmayı severim..

Sürekli sorgulama modundayım.. Neden dünyadayız, nereye gideceğiz, bu kadar basitmi yaşamak, vs. vs.. Cevaplarını bulamadığım onlarca sorum var..

Gerçekten dost bildiğim insanların sayısı bir elimin parmaklarının sayısını geçmez.. Onlarca insan arasında kendimi hep yanlız hissederim..

Ben insanım.. Adımı Adnan koymuşlar, soyadımsa zaten otomatik olarak eklenmiş DAN olarak.. Kuralları sevmem.. Ama uymak zorunda olduğumuda bilirim.. Sevmediğim öyle çok şey yapıyorumki, bu bana mutsuzluk veriyor çok zaman.. Birini sevmeyi, aşık olmayı, ona güvenmeyi çok istiyorum.. Olmayınca olmuyor, zorlamıyorum.. Hayat garip.. Ben o gariplik içinde yüzen biriyim işte..

  2 Responses to “Henoteizm”

  1. Arkadaşın dedği gibi ilginç bir görüş zaten din ve felsevi düşünceler çok ilginç olabiliyor

  2. İlginç bir görüş, her şeyden önce bu tip görüşler hakkında da bilgi sahibi olmak lazım. Paylaşım için teşekkürler.

Düşünceleriniz Bizim İçin Önemlidir

%d blogcu bunu beğendi: